Op geologische tijdsschaal zijn de aardbevingen kortstondige fenomenen. Ze zijn het gevolg van een onstabiel glijden van twee compartimenten van de bovenste aardlaag langs een breukzone. (foto 2) Het geaffecteerde oppervlak kan variëren, van enkele m2 bij de zwakst gemeten aardbevingen, tot vele duizenden km2 bij de belangrijkste aardschokken. Op het vasteland is de seismische zone, dit is de zone waarin de aardschokken ontstaan, soms maar een ondiepe laag vlak onder het aardoppervlak, maar naargelang de regio kan zij een diepte van 10 tot 25 km hebben.

De aardbevingen worden gedefinieerd als groot wanneer ze de gehele dikte van de seismische zone beïnvloeden. In dat geval kunnen breuken ontstaan aan het oppervlak. In vergelijking met de seismische activiteit aan de uiteinden van lithosferische platen (foto 3), is het voorkomen van zulke aardschokken in het midden van de platen nogal zeldzaam. Tectonisch gezien zijn het stabiele gebieden. Gezien de groeiende kwetsbaarheid van grote stedelijke gebieden, zorgen aardbevingen in regio’s met hoge bevolkingsdichtheid voor aanzienlijke en omvangrijke schade. (foto 4)

De duur van een seismische cyclus komt overeen met het interval van de verstreken tijd tussen twee grote aardbevingen. De vele studies in de actieve zones op de rand van lithosferische platen (foto 5) tonen dat het opnieuw voorkomen van grote aardschokken wel 100 tot 1000 jaar duurt. In de zogenaamde stabiele zones is de activiteit sporadisch, met twee of drie grote aardschokken gedurende een relatief korte periode (10.000 tot 20.000 jaar), gevolgd door langere periodes van inactiviteit van een aantal honderdduizenden jaren.

Een realistische visie op de seismische activiteit in onze regio’s kan dus niet verkregen worden zonder het verzamelen van informatie over de bevingen en tektonische vervormingen gedurende de laatste tienduizenden jaren.