De stralingsgordels of de Van Allen-gordels vormen een deel van de magnetosfeer. Ze bevinden zich buiten de atmosfeer van de Aarde. (foto 1)

Ze bestaan uit energierijke elektronen en ionen (vooral protonen) (foto 2) waarvan de beweging rond de Aarde sterk bepaald wordt door het magneetveld van de Aarde. (video 1)

De stralingsgordels (foto 3) werden ontdekt aan het einde van de jaren vijftig door James Van Allen, met de hulp van een geigerteller die geïnstalleerd was aan boord van de eerste Amerikaanse satelliet, Explorer I. Het team van Van Allen merkte dat het signaal van de teller eerst trapsgewijs steeg om vervolgens onmiddellijk tot nul te zakken. De satelliet passeerde zelfs een gebied waar de straling zo intens was, dat de meetcapaciteit van de Geigerteller overschreden werd, zodat hij volledig verzadigd raakte.

De deeltjes van de Van Allen-gordels (foto 4) zijn de belangrijkste straling waaraan satellieten worden onderworpen.

Magnetische as
Draaiingsas

Ze liggen aan de basis van het verval van satellietonderdelen (zoals zonnepanelen), storingen in de elektronica en elektrisch ladingverlies tussen verschillende satellietdelen.